Cách đánh bóng chì chân dung

Cốt lõi mục đích của việc đánh bóng là thể hiện được cách mà ánh sáng tác động lên mẫu vật. Từ đó, tạo cảm nhận về không gian và độ chân thật cho bức tranh. Tuy nhiên, việc ánh sáng tương tác với vật là một hiện tượng vật lý. Thế nên, người vẽ cần nắm bắt được các yếu tố cơ bản và cách hoạt động của nó như các thành phần sáng tối, phản quang…  từ đó tạo nên tính logic cho cách vẽ, dẫn đến làm cho việc đánh bóng dễ dàng và có hệ thống hơn, không sa đà vào cảm tính thất thường. Nào, chúng ta cùng tìm hiểu những kiến thức này nhé.  

1. Các thành phần sáng tối

Khi ánh sáng từ nguồn sáng tương tác với mẫu tương tác với mẫu sẽ tạo thành 2 vùng sáng và vùng tối, trong mỗi vùng sẽ có cách thành phần sáng tối:  

Các thành phần vùng sáng:  

  • Phần sáng: vùng nhận ánh sáng trực tiếp từ đèn.  
  • Phần highlight: nơi nhận sáng nhiều nhất vùng sáng.  

Các thành phần vùng tối:  
1. Bóng đổ: Phần  bị chắn sáng bới vật. 
2. Bóng khe: Nơi tiếp giáp giữa vật và mặt đất.  
3. Phản quang: Ánh sáng phản xạ từ môi trường xung quanh vật à làm vùng tối sáng lên,.  
4. Đường tối: Ranh giới giữa vùng sáng và tối, có độ đâm cao, nhận rất ít phản quang.   

Sáng – trung gian – tối trên thang sắc độ:   

Giữa 2 vùng đậm nhất và sáng nhất của mẫu có vùng chuyển sắc độ gọi  là vùng trung gian. Được chia làm 2 loại : 

>> Sắc độ của vùng trung gian tối nhất vùng sáng sẽ không đậm bằng vùng trung gian sáng.  

Xem thêm: Hướng dẫn đánh bóng nền hiệu quả trong môn hình họa chì 

2. Sáng tối lớn

Định nghĩa:  Tuy các thành phần sáng tối rất đa dạng, nhưng để đơn giản việc đánh bóng vào lúc ban đầu nhằm thể hiện hướng sáng 1 cách nhanh nhất. Ta gộp chung các thành phần sáng tối lại còn 2 vùng:  

  • Vùng sáng lớn: Toàn bộ vùng tối trên bài.   
  • Vùng tối lớn: Toàn bộ vùng sáng trên bài.   

=> Vùng tối lớn có sắc độ đậm cao hơn hẳn với vùng sáng lớn.  

=> Tác được sáng lớn và tối lớn sẽ giúp tả ra hướng sáng và thống nhất vùng sáng – tối trên bài.  

  • Cách tách sáng tối lớn  

Tách sáng-tối: Phủ vùng tối lớn bằng 1 sắc độ duy nhất, vùng sáng để trắng. Bỏ qua tất cả chi tiết, sự khác nhau về độ đậm trong vùng sáng-tối lớn.   

Bước 1: Hoàn thiện dựng hình.   

Bước 2: Xác định đường tối.   

Bước 3: Phủ toàn bộ vùng tối.

=> Tách sáng tối lớn giúp cho chúng ta xác định rõ được nguồn sáng, tránh bị sai sắc độ khi đánh bài chi tiết hơn.  

Xem thêm: Đánh nét trong môn hình ọa chì và 1 số lỗi thường gặp 

3. Mẹo xác định sáng tối lớn trên mẫu bằng cách gom sáng tối

Nheo mắt lại để xác định được sáng tối lớn dễ hơn, không bị phân tâm bởi các chi tiết khác.   

  • Mẫu.

  • Nheo mắt lại để thấy hình ảnh nhòe đi.

  • Khi hình ảnh nhòe đi, ta sẽ thấy chi tiết của 2 vùng sáng-tối hòa làm một. Chỉ còn 1 vùng tới lớn và 1 vùng sáng lớn.  

4. TỔNG KẾT

Những kiến thức nói trên đều là những điều quan trọng cần nhớ khi đánh bóng và miêu tả sáng-tối trong bài vẽ. Trong đó việc tách được vùng sáng vùng tối là rất quan trọng để người xem nhận thức được nguồn sáng và không gian trong bài. Các hướng dẫn trên cũng đòi hỏi nhiều sự luyện tập để thành thục, do đó, hãy nắm chặt bút và vẽ thật nhiều để mang lại nhiều sự tiến bộ nhé.  

Học vẽ tại nhà với các tips vẽ do Zest chia sẻ: Tự học vẽ cùng Zest   

Tác giả: GV Gia Bảo – Team Zest luyện thi    

Lưu ý: Bài viết thuộc sở hữu trí tuệ của Zest Art, nghiêm cấm sao chép nội dung và hình ảnh dưới mọi hình thức.  


Để vẽ nên 1 chân dung thì có rất nhiều cách, cách mà Trung tâm Mỹ thuật DO ART sắp hướng dẫn sau đây cũng chỉ là 1 trong nhiều cách hướng dẫn khác nhau mà thôi.

Bước 1:
-    Trước mắt để vẽ được chân dung chúng ta cần phải thuộc tỉ lệ căn bản đã.
-    Khi đã thuộc tỉ lệ căn bản, chúng ta đối chiếu tỉ lệ căn bản so sánh với tỉ lệ chân dung của người mẫu rồi sơ phác ra gương mặt của họ.
-    Nên nhớ tỉ lệ chân dung căn bản hơi khác sau khi đối chiếu với chân dung của người mẫu bởi vì không phải chân dung nào cũng giống nhau. Chân dung của thanh thiếu niên nam nữ sẽ khác so với chân dung cao niên, đồng thời cũng khác nhiều so với chân dung nhi đồng. Đó là lí do mà tôi mới đề cập đến bên trên, tức là để vẽ ra 1 chân dung đúng nghĩa chúng ta phải bỏ công quan sát và ngắm nghía đặc điểm người mẫu, khái quát đặc điểm chân dung của họ lại thành những khuôn hình căn bản ví dụ như hình vuông, tròn, thang, tam giác… giống như trong hoạt hình vậy, từ đó mới bắt đầu sơ phác.
-    Sau khi phác ra chân dung người mẫu xong rồi, tôi liên tục lùi ra xa để so sánh và vừa nhìn bức vẽ vừa nhìn mẫu để chỉnh sửa những gì còn thiếu sót, đồng thời lọc hình lại cho gọn gàng sạch sẽ hơn.
-    Hình hài ổn rồi mới nên phân diện cho gương mặt, đọc và tham khảo những nhóm cơ và khối chính trên gương mặt để phân diện ra cho đúng cấu trúc. Có 1 vấn đề nữa mà tôi muốn nhắc các bạn là không  nên chia quá nhiều diện nho nhỏ mà quên đi mất tổng thể vì gương mặt sẽ bị nát.

Bước 2:
-    Chuốt chì nhọn để đan nét sáng tối lớn rõ ràng trên bài vẽ.
-    Nên lên sắc độ đậm nhạt có độ tương phản rõ ràng. Những phần như tóc, lông mày, mắt, áo nên cho đậm hơn da người một chút.
-    Tranh thủ vẽ không gian nền ngay từ ban đầu vì bài vẽ có không gian sẽ tăng thêm độ tương phản sẽ làm cho bài vẽ hoàn thiện hơn, đồng thời làm cho bức tranh nhìn thêm tình cảm.
-    Để vẽ chân dung có hồn chúng ta nên tập trung công lực vào đôi mắt và những cử chỉ nho nhỏ đặc trưng của nhân vật nhiều 1 chút. Ở đây đầu người mẫu hơi nghiêng, gương mặt đăm chiêu bẩm sinh thể hiện qua ánh mắt hơi nhíu mày nhìn có vẻ suy tư mặc dù tôi đã yêu cầu người mẫu thoải mái khi tạo dáng.

Bước 3:
-    Tăng đậm diện tối của bức vẽ sao cho độ tương phản càng rõ càng tốt. Chỉ cần nhấn nhá độ đậm ở những vùng đỉnh khối sau đó buông mờ ra vùng không gian phía sau cũng đủ để bài vẽ trở nên chắc chắn về khối.
-    Lưu ý nên chuốt chì nhọn để đan nét rõ ràng, không nên để chì quá cùn vì sẽ dễ bị bết bài vẽ.
-    Tăng đậm tóc, tóc được vẽ theo quy luật khối cầu là đủ để thể hiện độ cong mềm mại.
-    Diện tối của góc chính diện nhiều hay ít tùy thuộc vào hướng của nguồn sáng. Ở đây, do nguồn sáng chiếu từ góc chếch ¾ nên diện tích của mặt tối trên gương mặt người mẫu ít và gắt nên độ phản quang không được nhiều cho lắm.
-    Đối với ánh sáng như thế này, để tả khối và chiều sâu của diện sáng cho tốt chúng ta cần phải nắm vững về quy luật khối. Dùng chì nhạt độ tập trung đánh ở những vùng lõm của khối trước rồi mới đánh những vùng lồi ra sau.

Bước 4:
-    Sử dụng chì 4b để nhấn đậm những chỗ đỉnh khối trên gương mặt, lông mày, tóc...
-    Vẽ kĩ những phần trong tối như mắt, cánh mũi, môi, yết hầu mà bước 3 chưa thực hiện. Lưu ý giữ tương quan sáng tối đã thực hiện ngay từ bước 1 đến bước 4.
-    Phần áo của người mẫu là màu sáng gần bằng độ với da người nên không cần phải diễn tả nhiều nếu muốn.
-    Do tóc của người mẫu là tóc đinh nên tôi xử lý bằng cách đan nét tăng đậm những phần gần chân tóc, sau đó chuốt nhọn chì liên tục để đan nét tỉa từng sợi tóc dựng lên bo tròn theo khối đầu sau đó dùng tẩy lấy sáng nhẹ ở những chỗ tóc bắt sáng.
-    Diện sáng của khối ta nên lên độ đậm vừa phải để đừng tranh chấp với diện tối, cũng như không để bài vẽ bị loạn sáng.

DoArt xin chúc các bạn có một bài vẽ chân dung đẹp!

Chủ Đề